‘Zelf is niet alleen’ hulp vragen

25 Feb 2020

‘Het klinkt misschien gek’, zei een student die ik coachte, ‘maar ik had toch het idee dat hulp vragen betekende dat ik gefaald had’. Het coachingtraject was voltooid en we blikten samen terug op hoe het gegaan was. Hij gaf aan dat hij misschien wel het meest dankbaar was dat hij het gedurfd had om hulp te vragen. Ik herkende wat hij zei. Hij is niet de enige student die dit aangeeft. Ik merk het ook bij studenten en docenten op mijn werk op de Haagse Hogeschool, en ook ik zelf ben er niet immuun voor. Wat maakt dat hulp vragen soms zo lastig kan zijn? En wat is het effect daarvan op ons? 

 

 

We vergelijken onszelf met de successen van anderen
Soms kan het lijken alsof we de enigen zijn die af en toe worstelen. Het idee dat we de enige zijn waarbij iets niet lukt wat anderen wel lijkt te lukken, zorgt voor een negatiever zelfbeeld en een gevoel van achterblijven. In een tijd van sociale media hebben we veel invloed op wat anderen van ons te zien krijgen en wat niet. We zijn geneigd om vooral onze ‘leuke’ gebeurtenissen te delen. Volgens de social comparison theory zijn we geneigd om onszelf te vergelijken met anderen. De valkuil van sociale media is om onszelf te vergelijken met de gepolijste versie van anderen. De waarheid is dat we onszelf niet hoeven te vergelijken met anderen om een gezond zelfbeeld te creëren. Het is goed om bewust te zijn van zowel opwaartse vergelijking (wanneer we vinden dat iemand iets beter kan) en neerwaartse vergelijking (wanneer we vinden dat we zelf iets beter kunnen) op ons zelfbeeld en ons gedrag.

 

Het gevolg: een vicieuze cirkel
Wat kan een gevolg zijn van het idee dat we geen hulp nodig zouden mogen hebben? We synchroniseren onze successen en falen met de manier waarop we over onszelf denken. Dit kan onze beweegruimte inperken. Want wanneer ons zelfbeeld afhankelijk is van externe factoren, is deze afhankelijk van de situatie waar we ons in begeven. Rationeel gezien kunnen we dan nog wel tegen onszelf zeggen dat het niet waar is, maar vaak is er toch een onbeduidend gevoel dat het tegendeel bewijst, en deze blijkt vaak bepalend. Als we vinden dat we alles alleen moeten kunnen, maken we onze verwachtingen zo hoog dat we ze niet kunnen halen, waardoor we onszelf vanaf het begin al onbewust opzetten voor ‘falen’. En het gevoel van falen zorgt vervolgens voor een negatief zelfbeeld, want we halen het streven geregeld niet. Op deze manier raken we verwikkeld in een vicieuze cirkel. Vaak luisteren we naar onze innerlijke criticus als het gaat om wie we moeten zijn voor de buitenwereld (Guertz, 2009). Dit negatief geloof continu ontkrachten is onmogelijk en versterkt op deze wijze de innerlijke criticus. Wij zoeken naar hoe je echt kan ‘zijn’, je ware-ik, door bijvoorbeeld naar je waarden te kijken.

 

Wat kunnen we doen? 

 

1. Weet dat de gedachte ‘ik ben de enige’ niet klopt
We worstelen allemaal wel eens ergens mee, dat hoort bij het leven. Toch kan het behoorlijk eenzaam voelen, omdat het veelal ongebruikelijk is om die kanten van onszelf te delen met de buitenwereld. De realisatie dat je niet de enige bent kan helpen bij de acceptatie van je worsteling, en daarmee ruimte bieden om er constructief mee aan de slag te gaan.

  
2. Hoe cliché het ook klinkt: praten helpt.

Sommige dingen kunnen we zelf oplossen, maar vaak kan het opluchten wanneer we erover met elkaar van gedachte kunnen wisselen - of zelfs tot nieuwe inzichten leiden. Veel van ons koppelen bovendien een gevoel van schaamte aan de dingen waar we mee worstelen. Dat is geen helpende emotie, sterker nog: het maakt de worsteling juist groter. Schaamte gedijt bij geheimhouding, maar lost langzaam op als ze besproken wordt (Brown, 2016).

 

3. Kwetsbaarheid verbindt
Wanneer we om hulp vragen, voelen we onszelf kwetsbaar. Dat kan een gevoel van onzekerheid of schaamte oproepen, waardoor het veiliger kan voelen om het voor jezelf te houden. Deze kwetsbaarheid is echter ook heel krachtig en geeft de ander de ruimte om zich ook kwetsbaar op te stellen. Dit schept verbinding. Want ondanks dat iedereen een ander verhaal heeft, zijn er wel degelijk bepaalde thema’s in te herkennen die met elkaar overeenkomen. Elk mens heeft een eigen thema in het leven.

4. Zelf is niet alleen
Iets zelf doen, staat niet gelijk aan het alleen doen. Je hoeft het niet alleen te doen, wel zelf. Anderen kunnen je leven niet voor je leven, maar we kunnen niet zonder anderen leven.
 

 

Literatuur:

  • Hayes, S. C., & Smith, S. (2006). Uit je hoofd, in het leven (vertaling van 'Get out of your mind and into your life') Amsterdam: Nieuwezijde

  • Brown, B. (2013). De kracht van kwetsbaarheid. Uitgever: A.W. Bruna Uitgevers

  • Guertz, J. (2009). Verslaafd aan liefde. Uitgeverij: Ambo

Please reload

  • Wix Facebook page
  • Instagram Social Icon
  • LinkedIn App Icon
SOG op onze BLOG!
Recent Posts